|
Sayfa 1 / 10 Brecht bizimdir!
Brecht'in sanat ve edebiyata ilişkin görüşleri, çeşitli makalelerinin ve notlarının toplandığı "Edebiyat ve Sanat Yazıları"nda ve görüşlerini netleştirmenin de bir aracı olarak tuttuğu "Çalışma Günlükleri"nde yeralmaktadır.
Özelde Çalışma Günlükleri Brecht'in farklı ilgi alanlarını, çok yönlülüğünü, yeni fikir ve önerilerinin hangi süreçlerden ve inatçı çalışmalardan geçerek olgunlaştığını göstermesi açısından önemlidir. Bu nedenle, Brecht'in sanat anlayışını değerlendirirken, çoğunlukla o yaşarken yayınlanmamış olan bu notlara başvuracağız.
Genç yaşlarda sosyalizm düşüncesiyle tanışan Brecht, antifaşist, sosyalist edebiyatçı-sanatçı olmaya karar verdikten sonra, yaşamı boyunca bunun için uğraştı.
1919 yılında Alman komünistlerinden Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht'in katledilmesi Brecht'i derinden etkiledi ve onu antifaşistlerin/komünistlerin saflarına daha da yakınlaştırdı. 1920'li yıllarda artık Brecht, sanat ve edebiyat alanında sınıf savaşımına kendini vermiş, Marksizmi öğrenmeye ve uygulamaya çalışan bir sanatçıydı. 1920'li yılları, Brecht kendisi açısından, Marksizmi öğrenme yılları olarak değerlendirir. Bu yıllar diyalektiğe ilişkin kavrayışının temelini attığı, sanat ve edebiyat alanlarındaki birikimini geliştirdiği ve yenilikler denediği yetkinleşme dönemidir. Brecht, zamanının tüm antifaşist, devrimci, komünist sanatçıları gibi Sovyetler Birliği'nden esen "sanatta büyük atılım" rüzgârından etkilenmişti. Bu dönem Tretyakov, Meyerhold, Eisenstein, Mayakovski, Lissitzkii, Vertov ve diğerlerinin çalışmaları Avrupa'daki sanatçılar üzerinde de etkide bulunmaktaydı. Sanatın her alanında, resimde, müzikte, film, fotoğraf ve tiyatroda yeni üretim yöntemleri (örneğin kolektivizm) ve yeni teknikler gelişmektedir (örneğin fotomontaj). Brecht, 1930 başında Berlin'e gelen Meyerhold'la tanıştı. 1929'a kadar Mayakovski sık sık Almanya'ya geliyordu. 1930'da Eisenstein birçok kez Almanya'ya gelmişti. Eisenstein'in "Potemkin Zırhlısı" ilk kez 1926'da Almanya'da gösterilmiş, daha sonra "Grev" (1927) ve "Ekim" (1928) gösterime girmişti. Kısacası, sanatçılar arasında karşılıklı tartışma, görüş alışverişi ve etkilenme sözkonusuydu. 1920'lerin sonundan itibaren Brecht'in sanat ve estetik anlayışında büyük dönüşümler gerçekleşir. O kendi sanatının toplumsal yaşamdaki işlevini yeniden tanımlama çabasına girişir. 1929'da sahnelediği "Mahagony Kentinin Yükselişi ve Düşüşü", "Üç Kuruşluk Opera", "Kural ve Kuraldışı" (1930) Brecht'in ilk epik tiyatro denemeleridir.
|